🔥 Trending ABD'den Türkiye'ye F-35 Sinyali: Geri Dönüş Mümkün mü?

Türkiye'nin F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programına geri dönme olasılığı, özellikle 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek 36. NATO Zirvesi öncesinde gündeme gelen önemli bir konu haline gelmiştir ⁷⁸. ABD basınına yansıyan haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu zirvede Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi yönünde bir niyetini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a iletmesi bekleniyor ¹²³⁹.

F-35 Programından Çıkarılma ve Geri Dönüş İddiaları

Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle 2019 yılında F-35 programından çıkarılmıştı. Bu durum, Türkiye'nin hem tedarikçi hem de ortak üretici olduğu bir programdan dışlanması anlamına geliyordu ⁵. Ancak son dönemde, ABD basınında çıkan haberler ve özellikle New York Times'ın iddiaları, Türkiye'nin programa geri dönüş ihtimalini güçlendirdi ¹².

Trump'ın Rolü ve ABD Kongresi Engeli

ABD Başkanı Trump'ın, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi konusunda olumlu bir sinyal vermeye hazırlandığı belirtiliyor ³⁴. Hatta Trump'ın, görüşme sonrası düzenlenecek basın toplantısında "Türkiye'yi mutlu edecek bir karar" alınabileceğine dair sinyal verebileceği ifade edildi ⁶⁷. Ancak bu kararın önündeki en büyük engellerden biri, ABD Kongresi'nin direnci ve yasal düzenlemeler olarak görülüyor ³⁴. Kongre'nin, Türkiye'nin S-400 alımı nedeniyle uygulanan CAATSA (Amerika'nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası) yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına dönüşüne onay vermesi gerekiyor.

Türkiye'nin Beklentileri ve Atacağı Adımlar

Türkiye, F-35 programına dönüş için kritik adımlar atmaya hazırlanıyor ⁵. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump arasındaki görüşmede, Türk savunma sanayii firmalarının yeniden üretime dahil edilmesi ve yüksek teknoloji transferi gibi konuların masaya yatırılması bekleniyor ⁵. Türkiye, programın ortak üreticilerinden biri olarak, geçmişte önemli katkılar sağlamış ve birçok parçanın üretimini üstlenmişti. Bu nedenle, programdaki yerini geri alma ve savunma sanayii kapasitesini güçlendirme hedefinde ⁵⁶.

Muhtemel Sonuçlar ve Etkileri

Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesi durumunda çeşitli kritik sonuçlar ortaya çıkabilir:

• Savunma Kapasitesinin Güçlenmesi: F-35 savaş uçaklarının tedariki, Türk Hava Kuvvetleri'nin modernizasyonunu ve operasyonel kabiliyetini önemli ölçüde artıracaktır ⁶.
• ABD-Türkiye İlişkilerinde İyileşme: Bu adım, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın yeniden güçlenmesine ve ilişkilerdeki gerginliğin azalmasına katkı sağlayabilir.
• Savunma Sanayii Katkısı: Türk savunma sanayii firmalarının yeniden üretim sürecine dahil olması, hem ekonomik hem de teknolojik açıdan Türkiye için faydalı olacaktır ⁵.
• Jeopolitik Etkiler: F-35'lerin Türkiye'ye verilmesi, bölgesel dengeler üzerinde de etkili olabilir. Özellikle İsrail gibi bazı ülkeler, Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesine karşı çıktıklarını belirtmişlerdir ¹⁰. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, bu konuda rahatsızlıklarını dile getirmiş ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da bu görüşü ABD'ye ilettiğini ifade etmiştir ¹⁰.

Sonuç

Türkiye'nin F-35 programına geri dönüp dönmeyeceği, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde yapılacak görüşmelerin ve ABD Kongresi'nin tutumunun belirleyici olacağı karmaşık bir süreçtir. Trump yönetiminin olumlu sinyalleri umut verse de, yasal engellerin ve diğer bölgesel aktörlerin itirazlarının nasıl aşılacağı belirsizliğini korumaktadır ⁴¹⁰.