🔥 Trending Mwongozo wa Leseni Mpya za KRA kwa Bidhaa za Usafirishaji na Forodha

KRA (Mamlaka ya Mapato Kenya) inatoa leseni kwa bidhaa za usafirishaji na forodha kupitia mchakato maalumu unaohakikisha kufuata kanuni na sheria za biashara. Ingawa rasilimali zilizotolewa hazionyeshi moja kwa moja mchakato wa leseni ya "bidhaa za usafirishaji na forodha" kama kategoria moja, zinaangazia mahitaji muhimu ya leseni mbalimbali za biashara na shughuli zinazohusiana na KRA.

Mahitaji ya Jumla ya Leseni na KRA PIN

Ili kufanya biashara yoyote nchini Kenya, ikiwemo zile zinazohusiana na usafirishaji na forodha, ni lazima uwe na KRA PIN (Nambari ya Utambulisho wa Mlipakodi) ¹². Hii ni hatua ya msingi kwa shughuli zote za kibiashara.

Mahitaji ya kawaida yanayohusiana na leseni za biashara na KRA ni pamoja na:

• Nakala ya KRA PIN: Hii ni muhimu kwa shughuli nyingi za kibiashara na leseni ¹³.
• Nakala ya Kitambulisho (ID): Kwa wamiliki wa biashara au watu binafsi wanaoomba leseni ¹³.
• Cheti cha Usajili wa Biashara: Hiki huonyesha kuwa biashara yako imesajiliwa rasmi ³.
• Leseni ya Biashara (Trading License): Hii ni leseni ya jumla inayohitajika kufanya biashara nchini Kenya ³.

Leseni Maalum kwa Shughuli za Usafirishaji na Forodha

Kwa shughuli maalum za usafirishaji na forodha, kuna mahitaji ya ziada na leseni zinazoweza kutumika:

1. Leseni za Wakala wa Forodha (Customs Agents)

Makampuni yanayofanya kazi kama mawakala wa forodha (Customs Clearance na Freight Forwarding) yanahitaji leseni na vibali maalum ili kuruhusiwa kusafirisha mizigo kutoka nchi mbalimbali kama China na Japan ⁵. Ingawa rasilimali hazifafanui mchakato kamili, ni wazi kuwa KRA inasimamia shughuli hizi.

2. Leseni za Usafirishaji (Transport Licenses)

Kwa sekta ya usafirishaji, hasa usafiri wa umma (PSV - Public Service Vehicle), kuna leseni maalum zinazohitajika:

• PSV Badges: Hizi ni muhimu kwa magari ya usafiri wa umma ⁸.
• Business Permit: Hili ni kibali cha biashara kinachohitajika kwa shughuli za usafirishaji ⁸.

Gharama ya vibali vya biashara inaweza kuwa kati ya KSh 3,650 na KSh 12,500, kulingana na aina ya biashara ⁸.

3. Lipa Namba na QR Code

Kuanzia tarehe 1 Julai 2026, biashara zote zenye leseni nchini Kenya zinapaswa kuwa na Lipa Namba na QR code ². Hiki ni kipengele muhimu cha kufuata sheria za kodi na malipo.

Mchakato wa Maombi (Hatua za Jumla)

Ingawa mchakato kamili wa hatua kwa hatua haujatolewa kwa kina katika rasilimali, tunaweza kujumuisha hatua za jumla kulingana na mahitaji yaliyotajwa:

1. Pata KRA PIN: Ikiwa huna, omba KRA PIN kupitia tovuti ya KRA au huduma zao za *222# ⁴.
2. Sajili Biashara Yako: Sajili biashara yako na Ofisi ya Msajili wa Makampuni. Utapata cheti cha usajili wa biashara.
3. Kusanya Nyaraka Zinazohitajika: Hizi ni pamoja na nakala ya KRA PIN, nakala ya kitambulisho chako, na cheti cha usajili wa biashara ¹³. Kwa leseni maalum, utahitaji nyaraka za ziada kama vile taarifa za benki/M-Pesa za mwaka mmoja ³.
4. Omba Leseni Husika:

• Leseni ya Biashara (Trading License): Omba leseni hii kutoka kwa serikali za kaunti.
• Leseni Maalum za Forodha/Usafirishaji: Wasiliana na KRA au mamlaka husika kwa leseni za wakala wa forodha au leseni za PSV.

1. Lipa Ada: Ada za leseni zinaweza kutofautiana. Kwa mfano, vibali vya biashara vinaweza kugharimu kati ya KSh 3,650 na KSh 12,500 ⁸. Leseni zingine zinaweza kugharimu kati ya KSh 2,000 na KSh 15,000 kulingana na aina ya biashara ¹.
2. Hakikisha Uzingatiaji wa Lipa Namba na QR Code: Kuanzia Julai 1, 2026, hakikisha biashara yako ina Lipa Namba na QR code kama inavyotakiwa ².

Vidokezo Muhimu

• Huduma za KRA: Unaweza kupata huduma za KRA bila malipo kwa kupiga *222# ⁴.
• Taarifa za Diaspora: KRA pia hutoa pakiti za taarifa kwa raia wa Kenya wanaoishi nje ya nchi kuhusu masuala ya kodi na forodha ⁶.
• Kukabiliana na Bidhaa Haramu: KRA inafanya operesheni za kukabiliana na biashara haramu au bidhaa zisizo na leseni ⁷. Ni muhimu kuhakikisha biashara yako ina leseni zote zinazohitajika ili kuepuka matatizo ya kisheria.
• Ushauri wa Kitaalamu: Ikiwa una maswali maalum kuhusu leseni za biashara yako, ni vyema kuwasiliana na KRA moja kwa moja au kutafuta ushauri kutoka kwa wataalamu wa kodi na biashara.