🔥 Trending Polisi wa Trafiki Kenya Wakamatwa kwa Madai ya Rushwa

Polisi wa trafiki nchini Kenya wamekuwa wakihusishwa sana na vitendo vya rushwa, jambo ambalo limekuwa tatizo sugu na lenye athari kubwa kwa jamii na uchumi wa nchi. Ripoti mbalimbali na matukio ya hivi karibuni yanaonyesha jinsi rushwa ilivyokita mizizi katika idara hii.

Kiwango cha Rushwa Miongoni mwa Polisi

Shirika la Kimataifa la Uwazi (Transparency International) limeripoti kuwa idara ya polisi nchini Kenya inaongoza kwa ufisadi, ikipata alama ya kutisha ya wastani wa 84 kati ya 100 ¹. Hii inaashiria kiwango kikubwa cha rushwa ndani ya jeshi la polisi, ambapo polisi wa trafiki mara nyingi huonekana kama sehemu muhimu ya tatizo hili.

Historia na Mizizi ya Rushwa katika Trafiki

Tabia ya rushwa miongoni mwa polisi wa trafiki ina historia ndefu nchini Kenya. Inasemekana kuwa utamaduni huu ulianza miaka mingi iliyopita, hasa kutokana na kuibuka kwa teksi haramu (matatu) ambazo zilikuwa zikikwepa sheria za trafiki. Madereva hawa waliponaswa, walihonga maafisa wa polisi, na hivyo kuanzisha utamaduni wa rushwa kati ya sekta ya matatu na idara ya polisi ².

Aina za Rushwa na Athari Zake

Rushwa miongoni mwa polisi wa trafiki hujidhihirisha kwa njia mbalimbali, ikiwemo:

• Kupokea Hongo kwa Makosa ya Trafiki: Madereva hutoa hongo ili kuepuka adhabu za makosa ya trafiki, kama vile kuendesha gari kwa kasi, kutokuwa na leseni halali, au ukiukaji mwingine wa sheria za barabarani ⁷. Hali hii inasababisha kutotekelezwa kwa sheria ipasavyo na kuhatarisha usalama barabarani.
• Kutoa Mikataba ya Manunuzi kwa Rushwa: Ingawa si moja kwa moja kwa polisi wa trafiki, rushwa kwa ujumla imesababisha miradi mingi ya maendeleo nchini Kenya kupandishwa gharama kutokana na rushwa, huku mikataba ya manunuzi ikitolewa kwa njia isiyo halali ⁸. Hii inaathiri miundombinu ya barabara na mifumo ya usalama.
• Uporaji wa Fedha za Umma: Ripoti ya Tume ya Maadili na Kupambana na Rushwa (EACC) ya mwaka 2024 inaendelea kuthibitisha kuwa rushwa ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya uchumi wa Kenya ³. Uporaji wa fedha za umma umelazimisha serikali kuongeza ukopaji ili kufidia mapengo ya bajeti, na kusababisha kuongezeka kwa deni la taifa ⁸.

Hatua Zinazochukuliwa Kukabiliana na Rushwa

Serikali na mashirika mbalimbali yamekuwa yakichukua hatua mbalimbali kukabiliana na tatizo hili:

• Kamera za Trafiki: Rais William Ruto ameagiza Mamlaka ya Kitaifa ya Usalama Barabarani (NTSA) kutundika kamera janja za trafiki katika miji mikubwa ndani ya mwezi mmoja (kufikia 2024). Lengo la hatua hii ni kupunguza ufisadi na kuimarisha usalama barabarani ⁴.
• Majeshi Yenye Kamera: Kumekuwa na mapendekezo ya kutumia majaketi yenye kamera kwa polisi wa trafiki ili kusaidia kupunguza rushwa. Waziri wa Fedha wa Tanzania, Dk. Mpango, alisisitiza umuhimu wa mchakato huu ili kupunguza vitendo vya rushwa vinavyosababisha ajali ⁶. Ingawa hii ni mfano kutoka Tanzania, inaonyesha mwelekeo wa kikanda.
• Operesheni za EACC: Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) imeendelea kufanya operesheni za kuwakamata maafisa wa trafiki wanaopokea rushwa. Kwa mfano, EACC ilitangaza kuwakamata maafisa wanne wa trafiki waliokuwa wakila rushwa katika barabara kuu ya Nairobi-Embu ¹⁰. Pia, kumekuwa na matukio ya askari wa trafiki kukamatwa kutokana na video za rushwa zilizosambaa mitandaoni, kama ilivyotokea Januari 2025 jijini Dar es Salaam ⁷.
• Ripoti za EACC: Kila mwaka, EACC inatoa ripoti zinazoelezea hali ya rushwa nchini, ikiwemo jinsi rushwa inavyotekelezwa katika serikali za kaunti ³⁵. Ripoti hizi husaidia kubainisha maeneo yenye tatizo kubwa na kutoa mwelekeo wa hatua zinazohitajika.

Changamoto Zinazoendelea

Licha ya juhudi hizi, rushwa katika polisi wa trafiki bado ni changamoto kubwa. Matukio kama kukamatwa kwa Eric Omondi kwa madai ya kutatiza trafiki yamezua maswali kuhusu matibabu na haki za kikatiba mahakamani, yakionyesha ugumu wa kukabiliana na masuala haya ya ufisadi na utekelezaji wa sheria ⁹.

Kwa ujumla, rushwa miongoni mwa polisi wa trafiki nchini Kenya inabaki kuwa suala tata linalohitaji mikakati jumuishi na endelevu ili kupunguza athari zake mbaya kwa jamii na uchumi.