🔥 Trending Vakıf Üniversitelerinde İşten Çıkarmalar: Akademisyenler Sesleniyor

Vakıf üniversitelerinde son dönemde yaşanan akademisyen işten çıkarmaları, Türkiye'de akademik camiada önemli bir gündem maddesi haline gelmiştir. Akademisyen örgütleri ve sendikalar bu duruma tepki göstererek, işten çıkarmaların hukuka aykırı ve keyfi olduğunu belirtmektedir ¹²³.

İşten Çıkarmaların Boyutu ve Zamanlaması

Akademik ders yılının sona ermesiyle birlikte, her yıl olduğu gibi 2026 yılında da vakıf üniversitelerinde işten çıkarmaların hız kazandığı gözlemlenmektedir ²¹⁰. Akademisyen örgütleri ve sendikaların 12 Temmuz 2026 tarihinde yaptıkları ortak açıklamaya göre, 1 Ocak 2024 ile 8 Temmuz 2026 tarihleri arasında en az 446 akademisyen işten çıkarılmıştır ²⁵⁷¹⁰. Sadece son bir ayda (Haziran-Temmuz 2026) İstanbul'daki vakıf üniversitelerinde 150'den fazla akademisyenin sözleşmesinin yenilenmediği belirtilmiştir ⁷. Bazı kaynaklar ise 200'den fazla akademisyenin işten çıkarıldığını ifade etmektedir ⁴⁹.

İşten Çıkarma Gerekçeleri ve Akademisyenlerin Tepkileri

Vakıf üniversitesi yönetimleri, işten çıkarmaları genellikle "norm kadro" ve "ekonomik daralma" gibi gerekçelerle savunmaktadır ⁵⁸. Ancak akademisyenler, bu gerekçelerin gerçekçi olmadığını ve kadroların gelir-gider hesaplarına göre daraltıldığını iddia etmektedir ⁵. Akademisyenler, üniversitelerin "ticarethane", öğrencilerin "müşteri" ve akademisyenlerin "maliyet kalemi" olarak görüldüğü bu zihniyeti kabul etmediklerini ifade etmektedirler ⁴.

İşten Çıkarmaların Nedenleri ve Arka Planı

Akademisyenler ve sendikalar, işten çıkarmaların arkasında yatan temel sorunları şu şekilde sıralamaktadır:

• Güvencesiz Çalışma Koşulları: Vakıf üniversitelerinde akademisyenlerin yıllık sözleşmelerle çalıştırılması, her yıl işten çıkarılma tehdidi ve geçimini kaybetme korkusuyla çalışmalarına neden olmaktadır ³¹⁰.
• Hukuksuzluk ve Yargı Kararlarının Uygulanmaması: İşten çıkarmaların sıklıkla hukuka aykırı bir şekilde yapıldığı ve yargı kararlarının uygulanmadığı belirtilmektedir ³⁸.
• Kamusal Nitelikten Uzaklaşma: Üniversitelerin kamusal niteliğinin tasfiye edilerek piyasacı bir anlayışla yönetilmesi eleştirilmektedir ⁶⁹¹⁰.
• Politik Baskı ve Çürüme: İşten çıkarmaların politik baskının yarattığı bir çürümenin sonucu olduğu ve siyasi tasfiyenin bir parçası olabileceği iddiaları da dile getirilmektedir ¹⁶.
• Bölüm Kapatma ve Norm Kadro Bahanesi: Özellikle son dönemde, sözleşme süresinin dolması, bölüm kapatma ve norm kadro gibi gerekçelerle birçok öğretim elemanının işten çıkarıldığı görülmektedir ⁸.

Ortak Tepkiler ve Eylemler

Akademisyen örgütleri, meslek kuruluşları ve sendikalar, vakıf üniversitelerindeki işten çıkarmalara karşı ortak açıklamalar yapmakta ve eylemler düzenlemektedir ^2347910. Bu eylemlerde, akademisyenlerin güvenli çalışma koşullarına sahip olması, üniversitelerin piyasa için değil toplum için hizmet etmesi gerektiği vurgulanmaktadır ⁹. DEM Parti Milletvekili Sevilay Çelenk gibi siyasetçiler de bu duruma tepki göstererek, işten çıkarmaların siyasi tasfiyenin bir parçası olduğunu belirtmişlerdir ⁶.

Genel olarak, vakıf üniversitelerindeki bu işten çıkarmalar, akademik özgürlük, iş güvencesi ve üniversitelerin kamusal rolü gibi konularda ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir.