🔥 Trending Yargıtay'dan Plajlar İçin Emsal Karar: Kıyı Erişimi Engellenemez mi?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, Türkiye'deki plajlarda yaşanan "özel plaj", "şezlong kiralama zorunluluğu" ve "ücret talep etme" gibi uygulamalara ilişkin emsal niteliğinde önemli bir karar almıştır. Bu karar, vatandaşların kıyılardan serbestçe yararlanma hakkını güvence altına almayı hedeflemektedir ¹²⁴.

Kararın Temel Anlamı ve İçeriği

Yargıtay'ın bu emsal kararı, özetle, kamuya açık kıyılarda vatandaşların denize erişiminin engellenemeyeceği ve bu haktan yararlanmak için herhangi bir ücret ödemeye zorlanamayacağı anlamına gelmektedir ⁵. Karar, Türkiye'nin gözde turizm merkezlerinde her yaz alevlenen tartışmalara hukuki bir çerçeve getirerek, kıyıların herkesin eşit şekilde yararlanımına açık olduğunu vurgulamaktadır ²⁷.

Kararın Detayları

• Kıyıya Erişim Engellenemez: Yargıtay, işletmelerin kıyılara erişimi fiziksel olarak engellemesini veya belirli bir hizmeti (örneğin şezlong kiralama) satın almayı zorunlu kılarak dolaylı yoldan engellemesini hukuka aykırı bulmuştur ¹⁴.
• Ücret Zorunluluğu Yok: Denize girmek isteyen vatandaşlardan, kıyıya erişim veya denizden yararlanma karşılığında ücret talep edilmesi yasaklanmıştır ⁴. Karar, işletmelerin kendi hizmetlerini (yiyecek, içecek, şezlong vb.) ücretlendirmesini değil, vatandaşın kıyıya erişiminin engellenmesini konu almaktadır ⁸.
• Emsal Niteliği: Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun verdiği bu karar, yerel mahkemelerin benzer davalarda vereceği kararlar için bağlayıcı bir nitelik taşımaktadır ³⁶. Bu, gelecekte benzer olaylarda yargılamaların bu emsal karar doğrultusunda yapılacağı anlamına gelir.
• Hapis Cezası Onayı: Kararın dayanağını oluşturan olayda, Çeşme'de ücret ödemeden denize girmek isteyen bir vatandaşı tehdit ederek kıyıdan uzaklaştıran işletmeciler hakkında verilen hapis cezası yerel mahkeme tarafından verilmiş ve Yargıtay tarafından hukuka uygun bulunarak onanmıştır ³⁸. Bu durum, kıyıya erişimi engelleyen eylemlerin ciddi hukuki sonuçları olabileceğini göstermektedir.
• Kıyılar Kanunu Vurgusu: Yargıtay'ın kararı, Kıyılar Kanunu'nun temel prensiplerini pekiştirmektedir. Kıyılar Kanunu'na göre, kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, herkesin eşit ve serbestçe yararlanmasına açıktır ⁷⁹.

Kararın Toplumsal Etkileri

Bu emsal karar, özellikle yaz aylarında turistik bölgelerde sıkça karşılaşılan "özel plaj" uygulamalarına ve şezlong dayatmalarına karşı vatandaşların haklarını koruyucu niteliktedir. Karar sayesinde, denize girmek isteyen vatandaşların herhangi bir ücret ödemeden veya hizmet satın alma zorunluluğu olmadan kıyılardan faydalanması sağlanacaktır ⁴⁵. İşletmelerin ise hizmetlerini sunarken, kamuya açık kıyı alanlarına erişimi engellemeyen ve vatandaşların serbestçe yararlanma hakkını kısıtlamayan bir düzenleme yapması gerekecektir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26 Şubat 2025 tarihli ve 2022/82 Esas, 2025/98 Karar sayılı bu kararı, plaj işletmelerinin şezlong dayatmasına ilişkin önemli bir emsal oluşturarak, kıyıların kamuya açık niteliğini bir kez daha vurgulamıştır ⁹. Bu karar, kıyıların kullanımında yaşanan uyuşmazlıklara hukuki bir çözüm getirerek, vatandaşların denizle buluşma hakkını güvence altına almaktadır ⁷.